Trang Văn Thơ Việt Nam

MÙA ĐÔNG ẤM ÁP - Tản văn Cao Thị Thu Hà

14:00 |


                                               

- Hái hết mấy trái chín đi bây!
Tiếng Huy kêu to với mấy đứa đang lủng lẳng trên cành đào, năm nay Tết đến sớm thời gian, hoa đào nở hồng cả khu vườn nhà Huy. Thế mà cậu vẫn sang nhà hàng xóm hái trộm đào. Hái về cho chị gái ở Sài Gòn về quê ăn Tết, đã lâu chị em nó chưa được gặp nhau, chưa ngồi tám chuyện. Tuy ở gần có lúc đánh nhau, cằn nhằn nhau, nhưng xa nhau lại nhớ và thương vô cùng.
Ngày ấy tôi cũng thế chứ có hơn gì đâu, ba chị em nhà tôi cũng cả năm rồi mới gặp lại, chúng tôi tám đủ thứ chuyện trên đời. Tết mà, có thời gian rảnh rỗi, không phải dậy sớm ra đồng, không phải đi học, không phải sợ ba la vì ngủ nướng. Cả ba chị em nằm trong chăn trên một chiếc giường và cười đùa, kể chuyện ngày xưa…
Câu chuyện bắt đầu từ khi tôi học lớp mẫu giáo. Huy kém tôi một tuổi nên hai chị em đi đâu thường có nhau. Riêng Út nhà tôi sau tôi năm tuổi nên nó là đứa được nuông chiều hơn cả. Khi tôi đi mẫu giáo, tôi lười đi học, lên lớp quậy lắm, hay đánh bạn, giành đồ chơi của bạn, kết quả là không có giấy khen cuối kỳ mà em Huy có cái để khoe với ba mẹ. Vì xấu hổ với em, sợ ba mạ la nên trên đường từ trường về nhà, tôi dụ Huy đưa giấy khen cho tôi. Sao nó ngốc thế chứ! Giấy khen có tên của em trai mà tôi dám nói là của tôi và khoe với ba. Kết quả là bị một trận tơi bời khói lửa, từ đó tôi quyết tâm phải hơn em mình. Ba chị em cười phá lên trêu tôi:
- Xấu hổ quá, giấy khen cũng giành của em…haha!
Nghĩ cũng lạ, chỉ bốn tuổi mà đã có những suy nghĩ như vậy có quá lớn so với tuổi không?  Út tiếp lời nói:
- Rứa ngày nớ năm mô cũng đòi giấy khen của cô chắc luôn!
Tôi trả lời:
- Chị mi mà phải rứa à! Từ đó chị mi học chăm hơn, mần răng cho có giấy khen, phải hơn anh trai mi tề.
Chuyện thứ hai liên quan đến trai một của ba tôi. Năm Huy lên lớp hai, sao lúc đó nó lười thế không biết, tôi ngày càng chăm học, nó thì ngược lại. Mỗi tối ăn xong chúng tôi đều phải ngồi vào bàn học với mẹ. Đèn điện chưa có, chúng tôi ngồi dưới ánh đèn dầu lay lắt học bài, mỗi đứa một góc của chiếc bàn dài, tôi lớn hơn nên nhường em chiếc đèn sáng hơn, mới hơn, nhường luôn cả mẹ cho nó. Tôi học khá hơn, siêng hơn nên ba mẹ không phải kèm cặp, tự giác học một mình. Riêng Huy, tâm hồn nó ngây thơ, trẻ con đúng chất luôn, lớp hai mà nó quên mất mặt chữ, không đọc được, đánh vần mãi mới được một từ. Mẹ tôi luôn miệng chửi: Đọc tháng năm một từ tháng mười một từ. Bác cả ở xa về hỏi nó:
- Học hành kiểu đó thì sau ni mi mần chi Huy?
Nó trả lời nhanh lắm.
- Sau ni cháu đi câu cá, đi cày!
Phải rồi, trẻ con mà, ép nó học đến mức phải ngồi cả ngày với nó, nhẹ nhàng không nghe, ba tôi phải buộc nó vào một chiếc ghế nhựa với tư thế ngồi học bài, lúc nào cũng cầm sách tập đọc trên tay. Muốn đi chơi cũng không được, muốn ra khỏi chiếc ghế đó cũng khó, không ai dám cãi lời ba ngay cả mẹ tôi. Tôi không hiểu vì sao nó lại thích đi câu cá, đi cày ruộng đến thế, mỗi lần nội tôi ra đồng nó lại chạy theo. Cày, bừa nó đều biết trước tôi. Lớp năm nó đã tự cầm cày và dắt trâu đi cày. Nhìn cày to hơn người, không nhấc được cày nó cứ lê cày theo trâu, nhìn vất vả lắm mà sao nó thích đến lạ. Tôi lên lớp bảy mới biết cày, so với mấy đứa đồng trang lứa vậy là giỏi lắm rồi, tụi nó ăn - học - chơi thôi. Chúng tôi lớn lên đã biết làm những thứ đó nên ba mẹ cũng đỡ được phần nào. Cũng nhờ học theo ba mẹ phải vất vả nên chúng tôi không sợ khổ, gặp khó khăn nào cũng có cách vượt qua. Sống trong cái khổ quen nên cũng không mấy lạ lẫm.
Kể hết câu chuyện đó Út nó cười to, tự tin bảo:
- Chỉ có em là đứa hoàn hảo nhất, không có cái chi xấu cả.
Huy lè lưỡi có ý chế nhạo và nói:
- Nghe đây nì, giờ anh kể chuyện ngày xửa ngày xưa của mi cho mi nghe mà biết, chớ cứ tưởng mình oai lắm là không công bằng.
Và câu chuyện thứ ba liên quan đến cô em út của tôi. Lúc nó mới học lớp lá, vì là út nên ba mẹ tôi cũng có điều kiện hơn lo cho nó, cưng chiều hơn, hay bênh vực nó hơn. Tâm lí phân biệt đối xử nảy sinh trong tôi và Huy, cũng hay trách ba mẹ, có lúc khóc giẫy giụa vì em được phần bánh hơn, đi chơi em được theo mà anh chị không được theo…
Thế mà nó lại khôn hơn hai chị em tôi, hay tính toán, cằn nhằn, khó tính hơn. Không ai lấy được của nó bất cứ thứ gì. Hôm mẹ đi chợ về, mua bánh cho mình nó, ông anh xin và nó đáp: Eng lớn rồi sao lại đòi của em?
Xin mãi không cho, anh nó giả vờ giành của nó, hậu quả là nàng ta khóc nức nở cả buổi, dỗ mãi không nín. Kết quả của việc ăn vạ là mẹ phải đi mua chiếc bánh khác cho nó, vậy là vừa không mất gì, vừa được bánh thêm, còn anh trai thì mẹ la cho một trận.  Đây mới là đứa khôn!
Nghe xong Út bảo: Người ta phải khôn thế chớ, ai như eng, toàn mang đi cho người khác…
Tôi và Huy cười đểu nó: Đang biện minh cho sự tham ăn của mình, xấu hổ quá!
Ba chị em cười to vang khắp nhà, ba mẹ không ngủ được phải lên tiếng: Ba đứa bây mấy năm rồi không gặp mà rôm rả rứa, giờ thì hay ho lắm, sau ni có vợ có chồng là không biết mô mà chị em hết…
Ba nói xong chúng tôi ra khỏi chăn, hai chị em vào giường ba mẹ, kéo thêm chiếc giường bên cạnh, chắp đôi lại, ba chị em nhảy vào chăn ngủ với ba mẹ luôn. Đứa ôm ba, đứa ôm mẹ, thật vui, thật ấm. Mùa đông ở quê tôi lạnh lắm, lạnh đến cắt da cắt thịt, lạnh thấm xương thấm tủy, trời đang nắng đó nhưng phải mặc áo lớp trong lớp ngoài, tay kín bưng, cổ quàng khăn chỉ trừ đôi mắt. Lạnh thế đó nhưng trong tâm chúng tôi không lạnh chút nào, chị em tôi hạnh phúc, ấm áp vô cùng khi sáng ra nhà năm người ngồi quanh bếp than hồng, tối nằm trên một chiếc giường, đắp chung một chăn, tay với tay nhau ôm ba mẹ, ôm cả mùa đông trong tay.


Tết về không phải để ăn ngon, mặc đẹp, để gặp gỡ bạn bè, để đi đây đi đó, mà tết với chúng tôi là ôm bớt cái đông giá rét trong ngôi nhà, hút đi cái lạnh tồn tại trong tim ba mẹ. Giờ chúng tôi lớn rồi, tôi đã năm cuối đại học, Huy cũng là sinh viên, Út sắp tốt nghiệp phổ thông. Không lâu nữa chúng tôi cũng có một mái ấm riêng, một gia đình nhỏ. Chúng tôi sẽ cảm nhận sự thiếu thốn tình cảm gia đình, sự nhớ thương con cái, cái lạnh trong tâm khi đông đến, khi con vắng nhà. Lúc đó chúng tôi sẽ yêu ba mẹ hơn, sẽ thấu hiểu hơn nỗi lòng của ba mẹ. Với người con xa nhà như tôi, Tết như thế là quá đủ, tuy không dài, không lâu nhưng đủ để sưởi ấm ba mẹ, đủ để thấy yêu thương đong đầy trong chính trái tim tôi.

C.T.T.H (ĐHSP TP. HCM)
Read more…

BẤT CHỢT MỘT NỖI NHỚ - Tạp bút Cao Thị Thu Hà

15:00 |
                                                                   Cao Thị Thu Hà

Tôi bâng khuâng nhìn trời cao, tôi nén lòng chào đón kí ức ùa về. Đã xa rồi một thời áo trắng, xa rồi những trưa hè tháng năm, xa rồi mái trường thân thương, xa rồi tiếng thầy cô giảng bài, cũng xa rồi người thầy đầu tiên. Hết mấy năm tiểu học bỡ ngỡ, tôi lại bước vào một chân trời mới, một nơi xa hơn, lạ lẫm hơn và mọi thứ cũng thật khác hơn. Đến trường buổi đầu tiên, tôi như con chim lạc mẹ, thấy điều gì cũng lạ, cũng sợ. Bạn mới, thầy cô mới, trường lớp mới, kiến thức mới, giờ tôi đã là học sinh THCS. Ôi, tôi đã lớn rồi, tôi đã thoát khỏi nơi tôi sinh ra và mấy năm ấy tôi chỉ biết mỗi cái địa điểm ấy – thôn 2 Tiền Phong. Tôi tự nghĩ chắc mình sẽ được đi nhiều nơi, được biết nhiều thứ mà trước mẹ không bao giờ nói cho tôi biết.
Tôi được phân công vào lớp C nếu như bây giờ là lớp yếu nhất, nhưng ngày ấy không như bây giờ, trộn lẫn vào nhau, lớp nào cũng như lớp nào. Tôi được thầy chủ nhiệm, một “ông” thầy khó tính và đáng sợ, lúc đó ngây thơ lắm, thấy thầy khó là chỉ măm me miệng "ông thầy khó tính".
Ba năm THCS, tôi chỉ có thầy chủ nhiệm mà không đổi giáo viên nào khác, và tôi cũng tự hào vì điều đó. Mỗi ngày đến trường, gặp thầy lại nhe răng, cúi đầu chào thầy. Tôi cũng được thầy gọi là học trò cưng của thầy, không biết là vì sao, tôi nghĩ có lẽ ngày ấy hay giặt quần áo, rửa chén, nấu ăn cho thầy mà thầy nịnh thế thôi. Thời gian thắm thoắt trôi, cũng đến lúc thầy trò xa nhau. Tôi lên lớp 10, thầy phải chuyển trường, khoảng cách thầy trò xa hơn chỉ hay gọi điện, nhắn tin hỏi thăm thầy. Tôi nhớ, khi tôi học lớp 12, vào một giờ nghỉ giải lao, hôm đó trời mưa mùa đông, cũng lạnh lắm, tôi đứng trước hành lang cửa lớp, đưa mắt nhìn ra xa. Tôi không định hình được tôi đang nhìn gì và nghĩ gì, tôi thấy hình ảnh lớp học ngày xưa, buổi học thể dục, thầy mang roi đánh mấy đứa không chịu học, tôi thấy dáng thầy đi trong mưa, tôi thấy bộ quần áo ấy, bước chân ấy, nhớ tiếng nói ấy, tôi nhớ đến từng chi tiết. Và...tự nhiên nước mắt tôi rơi, sao hôm đó Đoàn trường lại mở ngay bài hát “người thầy năm xưa”, đây là chất xúc tác làm tôi phải khóc. Tôi còn nhớ như in lời thầy dạy với riêng tôi, khi thầy nói mà tôi không nghe: “Ở nhà có cha mẹ, lên lớp thầy là cha thứ hai của mi, nói không nghe tao đập chết”, cái giọng Quảng Bình đặc sệt ấy làm tôi ngộ ra nhiều điều. Tôi yêu thầy nhiều hơn, tôi cũng ngoan ngoãn hơn. Có lần họp phụ huynh mẹ tôi hỏi thầy: “Thầy ơi! Trên lớp Hà học được không thầy, nhờ thầy uốn nắn, dạy bảo tui với, ở nhà hắn lì lắm, không chịu học bài mô thầy nờ”... Trời ơi, mẹ tôi nói xấu tôi với thầy, và mẹ tôi nhận được câu trả lời của thầy: “Hắn học cũng được mà hắn bướng lắm chị ạ, em nói không lại hắn”. Về nhà nghe mẹ kể lại tôi vừa buồn cười vừa thấy yêu thầy nhiều hơn. Tôi nghĩ lại, nhiều lúc tôi thật nghịch, hay trêu thầy, nói không chịu nghe, có hôm vì ghét thầy mà giặt quần áo đổ hết nước xả vải một lần vì cái tội sai tôi giặt đồ, nấu cơm ít nước để cơm không chín... và hôm đó thầy lại kêu trời, đi ăn ké thầy bên cạnh. Kể đến những kỉ niệm đáng nhớ của tôi, nhiều hôm mùa đông rét cóng, tôi đi học về muộn mà chiều phải thi, thầy nấu cơm sẵn, để phần cơm cho tôi, bắt tôi ở lại ăn cơm và ôn bài, tôi là học trò cưng của thầy nên không sợ những điều tai tiếng, chỉ ngại với mấy đứa bạn, thầy thì không nghĩ nhiều như mấy đứa ranh con tụi tôi. Tuổi của thầy cũng gần bằng bố tôi, tôi coi thầy như bố nên tôi không suy nghĩ nhiều. Hôm sinh nhật lần thứ 15 của tôi, giấy mời phát đi, tôi không quên người cha thứ hai của mình, đến tối, tôi ngồi đợi mãi, các bạn đã đến đông đủ chỉ thiếu mỗi thầy, bắt đầu để vào tiệc, tôi ngồi mặt buồn thiu, thấy có tiếng xe ngoài cổng vào, tôi nhảy ra khỏi bàn, đó là thầy. Tôi chạy tới và ôm thầy cùng hộp quà trên tay thầy nói: “Quà mi đây, hay ăn chóng lớn nghe, học giỏi vô, đừng có bướng nữa”. Lấy quà ngay và không quên nói: “Em xin, cảm ơn thầy, răng thầy đến muộn rứa? Tí nữa là vô tiệc rồi”. Cả buổi tối đó, thầy trò chúng tôi hòa chung một nhịp, hát hò, nhảy múa... ba mẹ tôi không quên trao đổi, hỏi thăm tôi ở thầy. Đúng là ngày tôi hạnh phúc nhất, có gia đình, bạn bè, thầy cô. Hình như lúc đó tôi còn trẻ con lắm, ngốc nghếch lắm, tôi không nghĩ được nhiều, tôi chỉ biết vui khi thầy khen, hạnh phúc khi được điểm cao và được thầy tin tưởng giao cho mọi nhiệm vụ trong lớp. Tôi thấy ghét thầy khi thầy cầm roi đánh tôi, đánh các bạn, tôi ghét thầy khi thầy nổi nóng và chửi hết tất cả không chừa một ai. Về sau, tôi mới thấm thía lời nói của thầy, tôi mới cảm nhận được tình yêu thương của thầy dành cho tôi, dành cho học trò của thầy.
Tôi bước vào giảng đường đại học, tôi không quên gọi điện thông báo tin vui cho thầy, dù đã sáu năm, tôi vẫn nhớ vẫn yêu thầy như ngày đầu tiên. Ở đất Sài thành tấp nập, bon chen, chật chội này vẫn là nơi để tôi nhớ lại những kỉ niệm ấm ấp, ngây thơ ấy. Hết năm nhất, tôi đi làm hè, tình cờ thầy vào Sài Gòn đi chơi, thầy gọi điện và hai thầy trò gặp nhau, vẫn là dáng dấp đó, con người đó, giọng nói đó, ánh mắt đó nhưng hình như tóc thầy đã bạc hơn, trán thầy đã có nhiều nếp nhăn hơn. Nhưng, vẫn là sự quan tâm đó, vẫn là những câu nói bất hủ ấy: “Lo học hành cho tốt vô nghe, mai mốt về dạy con thầy, mi chừ sắp làm cô giáo rồi có nhớ thầy mô nựa...”. Tôi thấy ấm áp vô cùng, tôi được sống lại những ngày còn ở trường được học với thầy. Tôi tự hào vì tôi là đứa học trò ngoan nhất của thầy, cũng là đứa hay nhớ thầy nhất.
Hôm nay, Sài Gòn trời mưa, tuy mưa không lớn để làm dịu đi cái nóng nực thường nhật, mưa không đủ lâu để xoa dịu, làm tan đi nỗi nhớ, kí ức nhưng mưa đủ để đưa tôi về với kỉ niệm. Mưa rả rích, hạt mưa lâm thâm, len qua từng kẽ lá, kỉ niệm lại len lỏi, nhen nhóm ở trong tim. Tôi nhớ người thầy đầu tiên của tôi. Ngước mắt nhìn lên cao, cố nén lòng mình, nuốt ngược những dòng cảm xúc, giữ lại ở một góc riêng, cầm điện thoại trên tay ấn số của thầy, nhắn một tin nhắn: “Em nhớ thầy, học trò cũ của thầy đây ạ!”.

C.T.T.H (Quảng Bình)
Read more…